Το Εργαστήριο Κοινωνικών και Πολιτικών Θεσμών του Τμήματος Κοινωνιολογίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου ιδρύθηκε το 2002. Σκοπός του Εργαστηρίου είναι η μελέτη της σύγχρονης πολιτικής και της διακυβέρνησης, και των τρόπων που οι μετασχηματισμοί τους επηρεάζουν τη δημοκρατία, την κοινωνία και τους θεσμούς. Εξετάζονται μια σειρά ζητήματα που αφορούν το σύγχρονο κράτος και τις σχέσεις κράτους, αγοράς και κοινωνίας, τις διάφορες εκφάνσεις της πολιτικής (κοινωνική, προνοιακή κ.ά.), την εξέλιξη, τις στρατηγικές και τις πολιτικές της Ευρωπαϊκής Ένωσης και μιας σειράς διεθνών οργανισμών, την παγκοσμιοποίηση (τις φάσεις και τις αλλαγές της), την πολιτική συμπεριφορά και τις αντιλήψεις γύρω από κοινωνικά προβλήματα και φαινόμενα. Στους σκοπούς του εργαστηρίου συμπεριλαμβάνεται η μελέτη των διαφόρων κρίσεων των τελευταίων δεκαετιών (οικονομική, προσφυγική, πανδημική κ.ά.), των πολιτικών διαχείρισής τους,  του παραγόμενου πολιτικού λόγου και της συναισθηματικής πολιτικής γύρω από αυτές, καθώς και οι κοινωνικές τους επιδράσεις. Παράλληλα, διερευνώνται οι ευρύτερες αξίες και κοινωνικοπολιτικές τάσεις που συνδιαμορφώνουν τον τρόπο οργάνωσης και λειτουργίας της κοινωνικής ζωής. Η προσέγγιση των παραπάνω ζητημάτων εδράζεται στην πολιτική κοινωνιολογία και προσανατολίζεται τόσο προς την κοινωνική και πολιτική θεωρία όσο και προς την εμπειρική έρευνα.  

Το Εργαστήριο αναπτύσσει τη δραστηριότητά του με στόχο την εμβάθυνση στα ζητήματα αυτά μέσα από την παραγωγή επιστημονικού ερευνητικού έργου, τις σχετικές δημοσιεύσεις, τα ερευνητικά προγράμματα, και τη διοργάνωση επιμορφωτικών σεμιναρίων, ημερίδων και επιστημονικών δράσεων. Η επίτευξη των στόχων αυτών στηρίζεται σε ένα ευρύ και διεπιστημονικό φάσμα μεθοδολογικών εργαλείων, που εκτείνεται από ποσοτικές και ποιοτικές τεχνικές επεξεργασίας δεδομένων έως θεωρητικές και συγκριτικές αναλύσεις.

Προτεραιότητα του Εργαστηρίου είναι η συνεργασία με επιστημονικούς και κοινωνικούς φορείς και άτομα που ενδιαφέρονται για τα ζητήματα αυτά, φοιτητές/τριες προπτυχιακού και μεταπτυχιακού επιπέδου, υποψήφιους/ες διδάκτορες, μεταδιδάκτορες, ερευνητές/τριες κ.ά. Το Εργαστήριο, επίσης, συνεργάζεται με το Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα «Έρευνα για την κοινωνική ανάπτυξη και συνοχή» (ΕΤΚΑΣ) του Τμήματος Κοινωνιολογίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου.